An sake sace dalibai a jahar Niger
‘Yan Ta’adda Sun Kai Hari a Makarantar St. Mary’s Catholic a Jihar Neja: Sace Dalibai da Ma’aikata Yayin Da Rikicin Tsaro Ke Kara Ta’azzara
A daren 21 ga Nuwamba, 2025, wasu ‘yan ta’adda dauke da makamai sun kai wani mummunan hari a St. Mary’s Private Catholic Primary and Secondary School da ke Papiri, karamar hukumar Agwara, Jihar Neja. Harin wanda ya faru tsakanin karfe 2:00 na dare zuwa 3:00 na safe ya kai ga sace dalibai, ‘yan makaranta, malamai da akalla wani mai gadin makarantar wanda rahotanni suka ce an harbe shi yayin farmakin.
Shaidu da jami’an yankin sun bayyana harin a matsayin tsari ne na musamman kuma mai sauri, inda maharan suka tsallaka katangar makarantar suka nufi dakunan kwanan dalibai da na malamai.
Adadin mutanen da aka sace bai tabbata ba tukunna, domin har yanzu anata aikin ceto. Sai dai wasu mazauna yankin da rahotanni sun nuna cewa ana iya cewa daruruwa ne — ko fiye da 100 — aka tafi da su, cikinsu har da kananan yara na firamare da na sakandare.
Harin ya kara tabbatar da matsalar tsaro da ta dabaibaye Arewa maso Yamma, musamman ganin cewa kwanaki 5 kacal da suka gabata, ‘yan ta’adda sun sace akalla ‘yan mata 25 a Kebbi, suka kashe mataimakin shugaban makarantar da ya yi yunkurin kare su.
Tabbaci Daga Hukumomi da Martanin Gwamnati
Rundunar ‘Yan Sandan Jihar Neja ta tabbatar da faruwar lamarin ta bakin mai magana da yawunta, SP Wasiu Abiodun, inda ya ce jami’an musamman, sojoji da sauran hukumomi sun bazama dazuzzuka domin bi diddigin maharan da kuma ceto wadanda aka sace.
Kwamishinan ‘Yan Sanda, CP Adamu Abdullahi Elleman, ya ce suna kan aiki tare da sauran jami’an tsaro, kuma ya roki jama’a su kwantar da hankali tare da bayar da bayanan da za su taimaka.
Majalisar Cocin Katolika ta Kontagora ma ta tabbatar da harin, tana mai cewa mummunan rauni ne ga kokarin ilimantar da yaran yankin, inda ta tabbatar da sace dalibai, malamai da kuma jikkatar mai gadin.
Sai dai martanin gwamnatin Jihar Neja ya jawo cece-kuce, bayan da ta nuna cewa makarantan ta saba dokar tsaro da aka basu makonni da suka gabata. Dokar ta bukaci a dakatar da duk ayyukan gine-gine da rufe dukkan dakunan kwanan dalibai a yankin saboda rahotannin barazana.
Rahoton ya ce makarantar ta bude dakunan kwana ba tare da samun izni ba, wanda a cewar gwamnati “ya jefa dalibai da malamai cikin barazana”.
Duk da haka, gwamnatin ta ce tana fifita tsaron yara, kuma tana aiki tare da jami’an tsaro domin ganin an ceto duk wadanda aka sace.
Babban Yanayi: Raunin Tsaro a Arewa
Wannan harin ya kara nuna irin raunin tsaro a Arewa maso Yamma da Arewa ta Tsakiya, inda kungiyoyin barayi da masu garkuwa ke kai hare-hare musamman makarantu, domin neman kudin fansa ko daukar yara.
Tun daga sace ‘yan matan Chibok a 2014, hare-haren makarantu suka karu, sakamakon iyakar kasashen da ba a tsare ba, karancin bayanan sirri, da kuma rashin isassun jami’an tsaro musamman a yankunan karkara kamar Agwara da ke iyaka da Zamfara da Kebbi.
Harin Kebbi na makon da ya gabata ya kara nuna irin gazawar da ake ciki — duk da gargadi, har yanzu makarantu ba su da kariya, kuma gwamnati tana mayar da martani ne bayan an kai hari maimakon daukar matakin rigakafi.
Masana sun ce matsalar tana da alaka da karancin kudin tsaro da talauci, wanda ke sanya barayi samun miliyoyin naira ta hanyar fansa.
Fushin Jama’a da Kiran Daukar Mataki
Shafukan sada zumunta sun cika da suka, musamman ganin cewa gwamnati ta fi zargin makarantar maimakon mayar da hankali ga gazawar tsaro.
Wasu sun kira martanin gwamnati da “zubar da mutunci” da “gazawa”, suna mai cewa:
“Gwamnati da za ta mayar da martani ga sace yara da uzuri marar tushe… gwamnati ce da ta gaza gaba daya.”
Wasu kuma sun yi tambaya:
“Idan yankin ba shi da tsaro har aka dakatar da kwana, me gwamnatin ta yi don tabbatar da tsaro? Ina sintiri?”
Hashtags kamar #SaveNigerKids da #EndSchoolAbductions sun yi tashe, tare da kira ga gwamnatin tarayya ta dauki matakan gaggawa, ciki har da amfani da drones, da rukunin musamman na yaki da garkuwa.
Kungiyar Kiristoci ta Najeriya (CAN) da wasu kungiyoyin farar hula sun yi kira ga Shugaba Bola Tinubu ya ayyana dokar ta-baci kan tsaron makarantu.
Bukatar Tsarin Magance Matsala Daga Tushen
Yayin da ake ci gaba da bincike a dazuzzukan Papiri, wannan lamari ya nuna babbar matsalar tsaro da Najeriya ke fama da ita. Masana sun bada shawarar:
- karfafa bayanan sirri a karkara,
- tallafawa gina katanga da kariya a makarantu,
- da magance matsalolin da ke haddasa garkuwa irinsu talauci, rashin aiki da yawaitar makamai.
Iyalan da aka sace suna cikin bakin ciki da fargaba, suna jiran labari mai dadi, yayin da makomar yaran ke rataye a kan irin matakan da gwamnati za ta dauka.
Lamarin ya faru ne ba nisa da Abuja ba, kuma wannan ya kara tabbatar da cewa lokaci ya yi da Najeriya ta dauki tsauraran matakan kare makarantu. Ana sa ran karin bayani daga hukumomin tsaro a cigaba da yini.
Comments
Post a Comment