Yadda ta kaya tsakanin Nuhu Ribadu da sakataren tsaro na Amurka.

 

Rikicin Diflomasiyya: Sakataren Tsaron Amurka Hegseth Ya Tattauna da Ministan Tsaron Najeriya Kan Karuwar Tashe-tashen Hankali Akan Kiristoci 

Washington, D.C. – 22 ga Nuwamba, 2025 – A wani muhimmin zama mai cike da takurawa a fadar Pentagon, Sakataren Tsaron Amurka Pete Hegseth ya gana da Mai Ba wa Shugaban Najeriya Shawarar Tsaro na Kasa, Mallam Nuhu Ribadu, tare da Shugaban Hafsoshin Rundunonin Sojojin Amurka, Janar Dan Caine, a ranar Alhamis 20 ga Nuwamba. Ganawar ta gudana ne a cikin sirri saboda karuwar damuwar Amurka kan hare-haren da ake kaiwa musamman kan Kiristoci a kasar da tafi yawan jama’a a Afirka. Jami’an tsaro da dama sun tabbatar da ganawar wacce ba a saka a jadawalin ofis na hukuma ba, wadda ta zo makonni kadan bayan kalaman tsohon Shugaba Donald Trump na farkon watan Nuwamba, inda ya gargadi Najeriya da kai farmaki “cikin hargitsi” idan ta kasa dakile abin da ya kira “kisan kare dangi” kan Kiristoci ‘yan kalilan.

Tattaunawar—wadda aka rufe bayananta ga jama’a—ta mayar da hankali ne kan karfafa hadin kai tsakanin kasashen biyu, musayar bayanan sirri, da kuma matakan gaggawa don shawo kan tabarbarewar tsaro da ke addabar Arewa da tsakiyar Najeriya. A cewar rahotanni, Hegseth ya matsa wa Ribadu kan daukar mataki mai karfi a kan masu aikata rikicin addini, yana jaddada kudirin Amurka na kare ‘yancin addini da kuma yiwuwar karin tallafin soja, ciki har da makamai na zamani da horon yaki da ta’addanci. Fadar Pentagon ta bayyana zaman da cewa ya kasance “mai gaskiya kuma mai amfani,” tana jaddada burin kasashen biyu na tabbatar da zaman lafiya a yankin Sahel saboda fargabar yaduwar tashe-tashen hankalin kungiyoyin jihadi.

Asalin Matsalar: Gargadin Trump da Kokarin Najeriya na Daidaito 

Ganawar ta samo asali ne daga bayan zaben Amurka, lokacin da Trump ya zargi gwamnatin Najeriya da sakaci kan hare-haren Fulani makiyaya da na kungiyoyin Boko Haram da suka yi sanadin mutuwar dubban mutane, mafi yawansu Kiristoci. A wani jawabi mai zafi da ya yi a watan da ya gabata, Trump ya yi barazanar cewa Amurka na iya daukar mataki ita kadai idan “zalunci bai tsaya ba,” lamarin da ya jawo cece-kuce a duniya tare da danne tsohuwar alakar tsaro da ke tsakanin Amurka da Najeriya.

Jami’an Najeriya, ciki har da Ribadu—tsohon shugaban yaki da cin hanci kuma ginshikin gyaran tsaron Shugaba Bola Tinubu—sun musanta cewa rikicin na da asalin addini kadai, suna mai cewa yana da nasaba da rikicin kabilanci, rigingimin filaye da albarkatu, da matsalar ‘yan bindiga, wadanda ke shafar Musulmi da Kiristoci baki daya.

Ribadu da tawagarsa sun iso Washington ne ba tare da hayaniya ba, kana ana sa ran karin ganawa da jami’an Ma’aikatar Harkokin Waje a ranar Juma’a—alamar wani yunkurin diflomasiyya domin rage zafin lamarin. Majiyoyi sun ce akwai fatan ganin sakamako, kamar karin jiragen sintiri na zamani da hadin gwaje-gwaje, duk da gargadin masana cewa siyasar cikin gida na iya janyo tsaiko.

Martani a Jama’a da Hayaniyar Soshiyal Media 

Labarin ganawar ya bazu ne ta soshiyal media, inda wani shahararren mai sharhi daga Najeriya, Imran Muhammad (@Imranmuhdz), ya wallafa hotuna tare da Ribadu da Hegseth suna musayar takardu da gaisawa, yana mai fadin cewa ganawar na iya kawo karin kayan aikin soja daga Amurka. Rubutun ya samu sama da kallon mutane 58,000 cikin kasa da awa 24. Martani ya yi yawa—daga masu fatan alheri (“Dole ya dawo da jiragen yaki,” wani ya yi tsokaci) zuwa masu yi wa wasu kabilu ba’a, har da barkwanci kan IPOB.

A Najeriya kuwa, masana tsaro suna nuna dan haske da fatan cewa ganawar na iya kawo sauyin gaske. Wani masani a Lagos ya ce, “Ba barazana kawai ba ce; dama ce ta ingantaccen hadin kai.” Sai dai kungiyoyin kare hakkin bil’adama sun gargadi cewa ba tare da magance tushen matsalar ba, irin su rikicin manoma da makiyaya da sauyin yanayi ya haddasa, irin wadannan ganawa na iya zama kawai nuna alama.

Yanzu da kura ta lafa, ganawar Ribadu da Hegseth ta nuna sabon salon Amurka: tsakanin matsin lamba daga ‘yan siyasa a gida da kuma bukatar diflomasiyya a Afirka. Yayin da zaben Najeriya ke gabatowa, da rikici ke kara kunno kai a nahiyar, watanni masu zuwa za su nuna ko kalaman za su koma aiki—ko kuma rikice-rikice za su kara kamari.