Kiristoci na zargin mallam ahamd Gumi
Kalli bidiyon anan
Sheikh Ahmad Gumi: Malamin da ya haddasa ce-ce-ku-ce a tsakiyar muhawarar ta’addanci a Najeriya
A cikin yanayin rashin tsaro da ya daɗe yana ta’azzara a arewacin Najeriya, ba kasafai ake samun mutum mai tayar da jijiyoyin wuya da rabuwar kai kamar Sheikh Ahmad Gumi ba. Tsohon Kyaftin ɗin Sojan Najeriya da ya zama sanannen malamin addinin Musulunci a Kaduna, Gumi ya daɗe yana bayyana kansa a matsayin mai shiga tsakanin gwamnati da ƙungiyoyin ’yan bindiga masu addabar arewa maso yamma. Salon sa na tattaunawa da neman sulhu ya sa wasu na yabonsa a matsayin mai kawo zaman lafiya, yayin da wasu ke zarginsa da nuna tausayi ga masu aikata laifi. A ’yan kwanakin nan, bayanan da ya yi a lokacin da hare-haren ’yan bindiga suka ƙaru sun sake tada kura, suka haifar da zazzafar martani a kafafen sada zumunta, inda ake tambayar manufarsa tare da kiraye-kirayen a ɗauki mataki a kansa.
Tarihin Hulɗarsa da ’Yan Bindiga
Hulɗar Gumi da batun ’yan bindiga ta fara fitowa fili ne a farkon shekarar 2021, lokacin da ya shiga cikin dazuzzuka da dama a jihohin Kaduna, Zamfara da Neja don “ƙoƙarin samar da zaman lafiya”. Yana tare da jami'an tsaro, yana wa’azi akan zaman lafiya da neman su ajiye makamai.
A wata ziyara da aka fi yawan ambaton ta a Janairu 2021, a dajin Sabon Garin Yadi a Giwa, Jihar Kaduna, Gumi—tare da kwamishinan ’yan sandan jihar a wancan lokaci, Umar Muri, wanda ya wakilci IGP—ya gana da sama da ’yan bindiga 600 da shugabanninsu. A zaman, wanda ya kasance cikin shirin gwamnati, ’yan bindigar sun amince su ajiye makamai idan gwamnati ta samar da tsaro, muhimman ababen more rayuwa, da kuma daina kamawa ba bisa ka'ida ba.
Sai dai daga baya Gumi ya koka cewa gwamnatin ta gaza cika wadannan alkawura, wanda hakan ya ba rashin tsaro damar cigaba.
A wadannan tattaunawar, Gumi kan bayyana ’yan bindiga ba a matsayin mugaye ba, sai dai a matsayin makiyaya marasa galihu da aka wulakanta na dogon lokaci. A cikin wani shahararren bidiyonsa na AIT a 2021, ya ce:
“’Yan bindiga ba su da rayuwa mai kyau, suna rayuwa cikin rufi-rufi, ba su da komai, wani lokaci ma daga rafuka suke shan ruwa.”
Ya ce hare-haren jiragen sama da rashin ci gaba sun tilasta wa Fulani matalauta ɗaukar makami, yana kallon abin a matsayin kare kai. Wannan fahimtar ta jawo masa kakkausar suka, inda wasu ke ganin yana rage girman ta’asar kisa, garkuwa da mutane, da azabtarwa da suka hallaka dubban mutane.
A 2021 ne aka fi jin dadin rawar da ya taka wajen sako dalibai 27 na Federal Forestry College da aka yi garkuwa da su a Kaduna. Ya tattauna da masu garkuwa, ya kuma rarrashesu su daina tarzoma.
Sai dai har a wancan lokaci, wasu a Kudancin Najeriya sun yi tir da irin wadannan tattaunawar, suna cewa hakan na iya bai wa ’yan ta’adda karfin guiwa.
Abin da Ya Sake Hura Wuta: Sabbin Bayanansa da Kiran Ajiye Makamai
A ranar 16 ga Nuwamba 2025, Gumi ya sake shiga cikin ce-ce-ku-ce bayan wani sakon Facebook da ya wallafa kan ƙaruwa hare-haren ’yan bindiga—garkuwa da ɗalibai, harin coci-coci da ’yan sanda.
A cikin sakon, ya kare rawar da yake takawa a matsayin “mai sulhu” da ’yan bindiga, yana mai cewa aikin nasa na ƙoƙarin kawar da tashin hankali ne. Ya sake cewa shi ne ya “shawo kan ’yan bindiga 600 su miƙa wuya” a 2021, yana roƙon gwamnati ta cika alkawuranta don kaucewa sake barkewar rikici.
Ya rubuta cewa:
“Manufar ganawar ita ce a rage tashin hankali ta hanyar sa ’yan bindiga su ajiye makamai su rungumi zaman lafiya.”
Ya kuma zagi masu sukar sa da kalamai masu zafi, yana kiran su “munafukai marasa kishin ƙasa” da ke saɓawa mafita.
Gumi ya zargi masu suka da rashin gaskiya, yana cewa tsarin mulki yana ba kowa ’yancin faɗar ra’ayi. Ya kuma ce shiru ba zai magance rikicin ba, cewa yana aiki ne a fili kuma da amincewar gwamnati.
Martanin Jama’a: Ƙarar Kururuwa a X (Twitter)
Bayaninsa ya zo ne a daidai lokacin wata mummunar tashin hankali: garkuwa da ɗalibai fiye da 50 a Kaduna, da hare-hare a coci-coci da wuraren ’yan sanda. Wannan ya sa jama'a suka ɓarkewa da fushi a X (Twitter).
Bidiyon AIT na 2021 ya sake yawo, ana kallon Gumi a matsayin mai kare ’yan bindiga.
Wani mai amfani @Ibn_aaminu ya rubuta a ranar 21 Nuwamba 2025:
“Wallahi bayan kallon wannan bidiyon, wannan mutumin ya cancanci a kama shi. Bai san abin da yake faɗi ba.”
Wannan sakon ya samu dubban kallo da mamallaka, yana haifar da thread mai zafi na fushi.
Wasu na cewa:
- a kama shi kamar yadda aka kama Nnamdi Kanu
- yana lalata sunan Musulmi
- wasu suna kiran sa “mai zargi” ko kuma suna tuna sukar da marigayi Sheikh Albani ya yi masa
Wasu kuma suna yi masa ba’a, suna cewa:
“Kudin fansar da suke karɓa, ai suna amfani da shi gina makarantu…”
Bincike a X ya nuna cewa sakonnin da ke danganta Gumi da hare-haren baya-bayan nan sun ƙaru sosai, ana kiransa da ya yi amfani da “alaƙarsa” wajen ceto mutanen da aka yi garkuwa da su.
Faɗa Mai Fadi: Tattaunawa Ko Kuma Tausayi Ga ’Yan Ta’adda?
Masu goyon bayan Gumi suna ganin shi jarumi ne da yake shiga wuraren da gwamnati ta kasa, suna cewa hanyoyin soji kaɗai ba su kawo ƙarshen rikicin ba. Amma kalamansa—musamman yadda yake jaddada talaucin ’yan bindiga fiye da azabar waɗanda suka cutar—sun sa sauran mutane, musamman a kudanci, suna ganin yana neman kare miyagu.
A lokacin da Najeriya ke fama da hare-haren da masana ke danganta su da siyasa kafin zaɓen 2027, matsayar Gumi tana sa mutane tambayar:
Tattaunawa ce hanyar samun zaman lafiya, ko kuwa tana ƙara ƙarfin gwiwar masu laifi?
A yanzu, Gumi bai nuna ko kadan zai ja baya ba. Yana addu'ar “haɗin kai” a kan “bangi da rashin haƙuri”. Amma yayin da ake ƙara kiraye-kirayen a kama shi, tasirinsa na cikin rawar-rawar—kwatankwacin yadda yadda Najeriya ta kasa warware matsalar tsaro.
Ko Gumi mai neman zaman lafiya ne wanda bai fahimci abubuwa ba, ko kuma mai kare ’yan ta’adda—hakika abu ɗaya ya tabbata: A ƙasar da ta gaji da tashin hankali, kalamansa suna hura wuta kamar yadda yake ƙoƙarin kashe ta.
Comments
Post a Comment