Bidiyon wasu yan bindigan daji a zamfara ya tayar da hankali.

 

'Yan Bindiga Sun Kutsa Wajen Bikin Aure a Zamfara: Wani Mummunan Al'amari da Ya Nuna Rashin Tsaron da Ake Fuskanta a Najeriya 

A wani faifan bidiyo mai tsoratarwa da ya yadu a kafafen sada zumunta, an ga daruruwan mutane dauke da makamai, wasu sanye da kayan soja, suna isa wurin wani bikin aure na musulunci (fatiha) a jihar Zamfara, Arewa maso Yammacin Najeriya. A cikin bidiyon, wanda ya tayar da hankula a fadin kasar, an ga maharan — wadanda akasari ake kira ’yan ta’adda ko ’yan bindiga — suna yin hulɗa da jama’a ba tare da tsoron kowa ba, suna rike da manyan makamai irin su AK-47 da RPG, har ma suna rakiyar ango cikin nuna iko.

Shaidu sun tabbatar da cewa mutanen na da alaƙa da wani shahararren shugaban ’yan bindiga, abin da ke nuna irin yadda wadannan kungiyoyi marasa bin doka suka kara samun rinjaye akan al’ummomin karkara.

Faifan bidiyon mai tsawon minti 2 da dakika 24, wanda aka fara wallafawa ta @instablog9ja a dandalin X (wanda aka fi sani da Twitter), ya nuna fiye da babura 100 suna shiga wajen taron a tsakar rana, yayin da maharan suka sauka daga babur-babur ba tare da ko shinge ko tsayawa daga jami’an tsaro ko mahalarta taron ba. Wasu daga cikin mahalarta ma sun rika daukar hotunan kai da su tare da maharan — alamar yadda tsoro da zalunci suka tilasta jama’a saba wa irin wannan yanayi.

“Wannan ba bikin aure ba ne; mamaye gari ne,” wata majiya ta shaida wa Sahara Reporters bayan tabbatar da gaskiyar bidiyon daga majiyoyin yankin. An ce lamarin ya faru ne a wani kauye a karamar hukumar Tsafe, wadda ta shahara da hare-haren ’yan bindiga.

Lamarin ya faru ne kwanaki kadan bayan wani mummunan hari a kauyen Fegin Baza a ranar 18 ga Nuwamba, inda ’yan bindiga suka kashe mutum uku — ciki har da wani dattijo mai mukami, Umaru Moriki — sannan suka yi garkuwa da akalla mutane 64, mafi yawanci mata da yara. Tsohon Ministan Sadarwa, Isa Pantami, ya yi tir da karuwar wadannan hare-haren, yana kiran su “zalunci” da ke barazana ga rayuwar jama’a da kuma al’amuran yau da kullum.

A kwanakin baya, majalisar wakilai ta Najeriya ta bukaci shugaban kasa Bola Tinubu da ya aiwatar da sabon tsari mai zurfi na yaki da rashin tsaro, tare da umurta rundunar sojoji da su gudanar da kai tsaye da hadin guiwa domin kawar da ’yan bindiga a yankunan karkara.

Jihar Zamfara, wadda ta daɗe tana zama cibiyar rikicin ’yan bindiga, na fama da kungiyoyin makamai da suka fara daga satar shanu zuwa zama gungun 'yan ta’adda da ke mamaye yankuna. Wasu daga cikin su — mafi yawanci makiyaya Fulani — suna karbar “harajin tsaro” daga mazauna yankuna, inda ake biyan N300,000 zuwa N500,000 don gudanar da aure ko jana'iza. Kididdiga sun nuna cewa sama da mutane 1,000 aka yi garkuwa da su a jihar a 2025, yayin da akalla 500 suka rasa rayukansu. Yawan ’yan bindiga suna sanya kayan sojoji don boye kai.

Bayyanar bidiyon ya kuma tuno da wani lamari makamanci, kamar harin da sojojin sama suka kai a watan Agusta a wani bikin aure na ’yan bindiga a yankin, wanda ya hallaka da dama, duk da cewa an soki harin saboda mutuwar fararen hula.

Masana tsaro sun gargadi cewa irin wannan rashin daukar mataki kai tsaye yana karya amincewar jama’a ga gwamnati, yana kara ingiza tabarbarewar tsaro. “Idan ’yan ta’adda za su iya kutsa bikin aure ba tare da an yi musu komai ba, hakan na nuna cewa gwamnati ta mika wuya wajen kare jama’a,” in ji Zagazola Makama, masanin tsaro da ke bibiyar ayyukan ’yan bindiga a Arewa maso Yamma.

A kafafen sada zumunta, mutane da dama irin su @dammiedammie35 da @Barristerstreet sun yi tir da abin da suka kira “nau’i biyu na doka” — sauri wajen kama masu sukar gwamnati a intanet, amma babu kokarin dakile hare-haren ’yan bindiga.

Har zuwa daren Juma’a, rundunar ’yan sandan jihar Zamfara ba ta fitar da wata sanarwa ba, kuma babu wani rahoto na kama wanda ya shafi lamarin. Kungiyoyin kare hakkin dan Adam irin su Amnesty International sun sake kiran gudanar da cikakken bincike kan yawaitar hare-haren ’yan bindiga domin dakile matsalar.

A kasar da ke fama da rikice-rikice da dama — daga Boko Haram a Arewa maso Gabas zuwa rikicin ’yan separatist a Kudu maso Gabas — wannan kutse da aka yi wa bikin aure a Zamfara na tunatar da mummunan tasirin rashin tsaro da rayuka ke fuskanta kullum.

Nijeriya na cigaba da neman dauki, yayin da hashtag #EndBanditryNow ke yaduwa a daruruwan sakonni masu kira da a dakatar da wannan ta’addanci.