Birtaniya Ta Ƙi Mayar Da Shi Najeriya Don Ya Ci Gaba Da Zaman Gidan Yari.
Labarin Ike Ekweremadu: Birtaniya Ta Ƙi Mayar Da Shi Najeriya Don Ya Ci Gaba Da Zaman Gidan Yari.
gwamnatin Burtaniya ta ƙi amincewa da buƙatar Najeriya ta mayar da tsohon mataimakin shugaban majalisar dattawa, Ike Ekweremadu, ya zo ya ci gaba da zaman gidan yari a ƙasar nan. Wannan shawara ta zo ne bayan da kotun Old Bailey ta Landan ta yanke masa hukuncin shekaru 9 da watanni 8 a ranar 5 ga Mayu, 2023, saboda laifin shirya cinikin koda (organ trafficking) a ƙarƙashin dokar hana bautar zamani (Modern Slavery Act 2015). Wannan shi ne irin hukuncin farko da aka yanke a irin wannan laifi a tarihin Burtaniya.
Menene Laifin Da Aka Same Shi Da Shi? Ekweremadu (mai shekaru 63 a lokacin), matarsa Beatrice, da likitan danginsu Dr. Obinna Obeta sun shirya kawo wani matashi mai suna David Nwamini (yanzu 22) daga Legas zuwa Landan a farkon 2022. Manufarsu ita ce a cire masa koda su dasa wa ’yar su Sonia Ekweremadu wadda take fama da cutar koda. Kotun ta gano cewa: - An yi wa matashin alkawuran a biya shi £7,000 da kuma a ba shi damar zama a Birtaniya. - Ba a sanar da shi cewa za a cire masa koda ba, kuma ba a bashi damar yanke shawara da yardar ransa. - An yi amfani da talauci da rashin ilimi don yaƙe shi. Kotun ta ce wannan aiki ya saba wa dokar hana cinikin mutane, kuma jikin ɗan adam ba kayan sayarwa ba ne.
Hukuncin Wanda Aka Yi Wa Kowa - Ike Ekweremadu: Shekaru 9 da watanni 8 - Beatrice Ekweremadu: Shekaru 4 da watanni 6 (ta riga ta fita saboda ta gama rabin hukuncin) - Dr. Obinna Obeta: Shekaru 10 - ’Yar su Sonia: Ba a tuhume ta ba
Me Ya Sa Najeriya Ta Nemi Mayar Da Shi?
A farkon Nuwamba 2025, shugaba Bola Ahmed Tinubu ya aika da tawaga mai ƙarfi a ƙarƙashin Ministan Harkokin Waje Yusuf Maitama Tuggar da Babban Lauyan Ƙasa Lateef Fagbemi (SAN) zuwa Landan. Sun nemi a yi amfani da yarjejeniyar canja wurin fursunoni tsakanin Najeriya da Birtaniya (Prisoner Transfer Agreement) domin a mayar da Ekweremadu ya zo ya ci gaba da zaman gidan yari a nan. Dalilansu sun haɗa da: - Jinƙai ga lafiyarsa da iyalinsa - Yadda ya ke da matsayi a siyasar Najeriya - Son ganin ya ji daɗin ’yancin ɗan ƙasa
Me Ya Sa Birtaniya Ta Ƙi? Ma’aikatar Shari’a ta Birtaniya (Ministry of Justice) ta bayyana a sarari cewa: - Ba su da tabbacin cewa Najeriya za ta tabbatar da Ekweremadu ya ci gaba da zaman gidan yari idan aka mayar da shi. - Sun ji tsoron a yi masa gafara ko a sake shi da wuri saboda matsayinsa na siyasa. - Laifin da ya aikata (cinikin mutane) yana da matuƙar muhimmanci, kuma dole ne a tabbatar da ya ci duk hukuncin. A cewar wani jami’i a ma’aikatar: “Ba za mu yarda da canja wurin fursuna sai mun tabbatar cewa za a ci gaba da aiwatar da hukuncin ba tare da tsangwama ba. Mun ji tsoron a ce da za a mayar da shi Najeriya za a sake shi nan take.”
Ra’ayoyin Jama’a a Najeriya A shafukan sada zumunta musamman X (Twitter), Najeriyawa da yawa sun yaba wa Birtaniya saboda tsayin daka kan adalci. Wasu sun ce: - “Birtaniya sun san cewa idan muka dawo da shi za mu bari shi ya fita saboda siyasa.” - “Wannan shi ne abin kunya ga tsarin shari’ar mu.” - “Ko da Tinubu ya so ya taimaka masa, Birtaniya sun nuna mana cewa adalci ba wasa ba ne.”
A Yanzu Menene Makomar Ekweremadu? Ya rage masa kusan shekaru 6–7 a gidan yari idan aka yi la’akari da ragi na kyawawan halaye. Ba ya da wata hanyar shari’a da za ta iya mayar da shi Najeriya a yanzu, sai dai idan gwamnatin Birtaniya ta canza shawara a nan gaba (wanda ba a tsammani).
Sources (Majiyoyi Masu Tabbaci)
1. The Cable – 24 Nov 2025: “UK rejects Nigeria’s request to transfer Ekweremadu” https://www.thecable.ng/uk-rejects-nigerias-request-to-transfer-ekweremadu/
2. BBC News – 24 Nov 2025: “UK refuses to return Ike Ekweremadu to Nigeria”
3. Premium Times – 25 Nov 2025: “Why UK rejected Ekweremadu’s prisoner transfer request”
4. Rahoton X daga @NigeriaStories (25 Nov 2025) wanda ya fara yaɗa labarin Wannan shi ne cikakken bayani a harshen Hausa mai inganci, mara son kai, bisa ga bayanan da suka fito daga majiyoyi masu dogaro.

Comments
Post a Comment